Raad van State: nieuwe Schipholregels beschermen omwonenden niet goed genoeg
De Raad van State (RvS) heeft grote vraagtekens gezet bij de manier waarop Schiphol straks wordt gecontroleerd op geluidsoverlast en bij de groei naar 500.000 vluchten. Dat blijkt uit een advies dat vandaag is gepubliceerd over de nieuwe regels die voor Schiphol moeten worden vastgelegd. Het betekent dat de minister terug naar de tekentafel moet.Β
Er ligt een nieuw Luchthavenverkeerbesluit (LVB) op tafel waarin de nieuwe regels moeten worden vastgelegd. Afgelopen mei stuurde de Commissie voor Milieueffectrapportage (MER) de minister ook al terug naar de tekentafel om het Luchthavenverkeersbesluit (LVB) aan te passen.
banen die de voorkeur krijgen boven andere banen, mits de weersomstandigheden dat toelaten
Een nieuw LVB is nodig omdat Schiphol al jaren in een juridische tussenfase zit waarin de regels nog niet wettelijk vastgelegd waren. Daardoor kon de luchthaven geluidsgrenzen overschrijden, zonder dat de ILT daartegen optrad. Het nieuwe LVB moet een einde maken aan die gedoogsituatie en de rechtsbescherming van omwonenden herstellen.
Handhavingsmaatregelen niet duidelijkΒ
In het nieuwe voorstel krijgt Schiphol voorlopig ruimte voor maximaal 478.000 vliegtuigbewegingen per jaar, waarvan maximaal 27.000 in de nacht. Tegelijkertijd moeten maatregelen (zoals vlootvernieuwing, stiller vliegen in de nacht en slimmer baangebruik) ervoor zorgen dat het aantal ernstig gehinderden afneemt.
Ook wordt het aantal officiΓ«le handhavingspunten rond Schiphol flink uitgebreid, van 35 naar 148 punten overdag en van 25 naar 59 in de nacht. Daarmee moet beter worden gecontroleerd of de geluidsgrenzen worden nageleefd.Β
Maar juist over die handhaving heeft de Raad van State vragen. Wat kan de overheid bijvoorbeeld daadwerkelijk doen als tijdens het jaar blijkt dat een geluidsgrens dreigt te worden overschreden?Β Β
Schiphol moet dan samen met Luchtverkeersleiding Nederland en de luchtvaartmaatschappijen een zogeheten beheersplan maken met maatregelen om de overschrijding te voorkomen. Volgens de Raad van State is echter nog onvoldoende duidelijk welke maatregelen dat precies kunnen zijn en hoe de ILT ervoor kan zorgen dat die maatregelen effectief zijn.
In sommige gebieden wordt met het nieuwe besluit meer geluid toegestaan dan voorheen, zoals in Uithoorn, waar de grenswaarde omhoog gaat, terwijl daar eerder al overschrijdingen waren. De onderbouwing ontbreekt, vindt de RvS.
Bewonersvertegenwoordiger Mirella Visser van PUSH is blij met deze erkenning. Die schrok destijds van de wijzigingen bij handhavingspunt 25 in Uithoorn, waar Schiphol stelselmatig teveel geluid maakte en noemde de verhoging 'volksverlakkerij'.
Deze structurele overschrijding wordt zonder onderbouwing gewoon gelegaliseerd. Voor de getroffen bewoners is dat verslechtering van rechtsbescherming en niet een verbetering, aldus Visser.Β
Hoe groeit Schiphol naar 500.000?
Een ander belangrijk punt is de mogelijke groei naar 500.000 vluchten per jaar. Dat mag volgens het voorstel alleen als de geluidsoverlast verder afneemt en vliegtuigen stiller worden. De groei moet in stappen plaatsvinden.
De Raad van State vindt echter dat onvoldoende is geregeld hoe vΓ³Γ³r iedere volgende stap wordt vastgesteld dat de beloofde geluidswinst ook daadwerkelijk en blijvend is gehaald. De vervolgstappen zouden volgens het voorstel grotendeels automatisch kunnen volgen. De Raad vraagt zich af of dat wel zorgvuldig genoeg is.
Ook wijst de Raad erop dat een gemiddelde vermindering van geluidsoverlast niet betekent dat iedere omwonende erop vooruitgaat. Door het preferentieel baangebruik kunnen sommige groepen juist meer vliegtuiglawaai krijgen. Het kabinet moet daarom beter uitleggen hoe met hun belangen rekening is gehouden.
'Omwonenden steeds weer sluitpost'
Meerdere bewonersorganisaties en ook de ILT uitten na publicatie in januari al kritiek op het nieuwe LVB. Dat nu ook de Raad van State, als onafhankelijk adviesorgaan van de regering, kritisch is over de nieuwe regels, wordt door de bewonersorganisaties positief ontvangen.
"De belangen van omwonenden zijn steeds weer de sluitpost van het luchtvaartbeleid. Dat heeft de rechter in 2024 al uitgesproken en dat geldt ook weer voor dit besluit", zegt bewonersvertegenwoordiger Stefan Molenaar van de Maatschappelijke Raad Schiphol.
Volgens Molenaar houdt ook het nieuwe LVB onvoldoende rekening met de gezondheid van omwonenden en de leefbaarheid in de regio. "Wij zien dan ook veel van onze kritiek terug in het advies van de Raad van State. De minister is nu aan zet om zijn huiswerk opnieuw te gaan doen en echt rekening te gaan houden met de omwonenden".Β
Ook Visser ziet in het advies aanleiding voor de minister om het wetsvoorstel aan te passen. "De minister krijgt serieus huiswerk om een aantal zaken in het wetsontwerp te verbeteren, want op de meest cruciale punten schiet dit LVB tekort".Β
